حسابرسی چیست؟ تعریف کامل + انواع حسابرسی، وظایف حسابرس و تفاوت با حسابداری (به‌روزرسانی ۱۴۰۵)

جریمه‌های سنگین مالیاتی، صورت‌های مالی مبهم و غیرشفاف و سوال‌های مداوم بانک‌ها و سرمایه‌گذاران درباره سلامت مالی شرکت، یکی از مشکلات آشنا برای هر صاحبان واحدهای اقتصادی و مدیر امروزی است. با سخت‌گیرانه‌تر شدن قوانین و الزامات قانونی (بورس، سامانه مودیان و سازمان امور مالیاتی)، این مشکلات به دغدغه اصلی هر کسب‌وکاری تبدیل شده است. این موضوع باعث شده که مدیران و صاحبان کسب‌وکارهای مختلف بیش از پیش به اهمیت و ضرورت حسابرسی پی ببرند، اما مگر حسابرسی چیست که می‌تواند این مشکلات را حل کند؟

حسابرسی سازوکاری است که با بررسی نظام‌مند اسناد و صورت‌های مالی، صحت و شفافیت اطلاعات را تایید کرده و شرکت را از جریمه‌های پیش‌بینی نشده نجات می‌دهد. در این مقاله قصد داریم تعریفی ساده و دقیق از حسابرس ارئه داده و انواع آن را به طور کامل معرفی کنیم. همچنین بررسی وظایف حسابرس، روشن کردن تفاوت آن با حسابداری و ارائه یک راهنمای عملی برای شرکت‌ها درباره چگونگی و زمان استفاده از حسابرسی، از دیگر موضوعاتی است که به آن خواهیم پرداخت. با ما تا پایان مقاله همراه باشید.

حسابرسی چیست؟

قبل از هر چیز باید به صورت دقیق بدانیم که حسابرسی چیست و حسابرس چه کاری انجام می‌دهد. به طور کلی حسابرسی فرایندی منظم و برنامه‌ریزی شده برای جمع‌آوری و ارزیابی بی‌طرفانه شواهد درباره ادعاهای مربوط به فعالیت‌ها و رویدادهای اقتصادی یک سازمان یا شرکت است. اینکار به منظور تعیین میزان انطباق ادعاها با معیارهای از قبل مشخص شده و ارائه گزارش به ذی‌نفعان انجام می‌شود. توجه داشته باشید که 4 عنصر کلیدی در تعریف حسابرسی وجود دارد که ارکان اصلی کار حسابرس را مشخص می‌کنند:

🔹فرایند منظم و سازمان‌دهی شده: یعنی حسابرس یک سری مراحل برنامه‌ریزی شده و هدفمند را پشت سر می‌گذارد.

🔹جمع آوری شواهد بی‌طرفانه: حسابرس باید کارش را کاملا حرفه‌ای و مستقل از واحد مورد رسیدگی انجام دهد و شواهد را در کمال بی‌طرفی جمع‌آوری کند.

🔹مقایسه با معیارهای از قبل مشخص شده: نشان می‌دهد حسابرس باید کارش را براساس چهارچوب‌هایی مشخص مثل استانداردهای حسابداری و گزارشگری مالی انجام دهد.

🔹گزارش به ذی‌نفعان: هدف نهایی حسابرس این است که با تهیه این گزارش، میزان اطمینان استفاده‌کنندگان از صورت‌های مالی شرکت را افزایش دهد.

توجه داشته باشید که تهیه صورت‌های مالی در حسابرسی مستقل یک فن تخصصی است و باید پیش از ورود به کار حرفه‌ای در بازار کار، چگونگی انجام آن را بدانید.

چرا حسابرسی مهم است؟

حال که دانستیم حسابرسی چیست وقت آن رسیده که ضرورت انجام آن را هم بدانیم. در گذشته حسابرسی صرفا یک ضرورت قانونی بود و ربطی به رشد و بقای کسب و کار نداشت، اما امروزه اینطور نیست. دلیل آن هم این است که جلب اعتماد ذی‌نفعان خود یک سرمایه بسیار ارزشمند برای کسب‌وکارها محسوب می‌شود. برای همین انجام حسابرسی داخلی مزایای متعددی دارد که تعدادی از آنها را در زیر آورده‌ایم:

🔹شفافیت مالی و جلب اعتماد: کسب اعتماد یکی از بزرگ‌ترین سرمایه‌های هر شرکتی است. اعتماد سهامداران، بانک‌ها و سرمایه‌گذاران به صورت‌های مالی حسابرسی شده تنها با ارائه نظر یک حسابرس مستقل و حرفه‌ای قابل جلب است. این شفافیت نه فقط به دریافت ساده‌تر تسهیلات بانکی کمک می‌کند، بلکه باعث کاهش هزینه‌های تامین مالی نیز می‌شود.

🔹کشف و پیشگیری از تقلب و اشتباه: انجام حسابرسی مستقل باعث کشف تقلب و جلوگیری از اشتباه نیز می‌شود. دلیل آن هم این است که حسابرس با بررسی نظام‌مند اسناد و کنترل داخلی، به راحتی هرگونه دستکاری مالی را کشف کرده و با گزارش آنها می‌تواند مانع از جریمه‌های مالیاتی شود.

🔹بهبود کنترل‌های داخلی و کارایی عملیات: حسابرسان می‌توانند سیستم کنترل داخلی شرکت را ارزیابی کنند و نقاط ضعف آن را شناسایی و به مدیریت گزارش دهند. این امر باعث می‌شود که به مرور زمان انضباط مالی و تصمیم‌گیری در شرکت بهبود یافته و کارایی آن افزایش یابد.

🔹انطباق با قوانین و کاهش ریسک جریمه: جدیدا قوانین مالیاتی مثل سامانه مودیان در ایران سخت‌گیرانه‌تر شده است. به همین خاطر رعایت الزامات بیمه‌ای و ارائه صورت‌های مالی و حسابرسی شده برای جلوگیری از جریمه‌های سنگین به یک ضرورت تبدیل شده است. برای همین انجام حسابرسی داخلی می‌تواند مانع از بروز مشکلات حقوقی و مالیاتی شود.

در جدول زیر مزایای حسابرسی برای کسب‌وکارها براساس اندازه را آورده‌ایم:

انواع حسابرسی

انواع حسابرسی را می‌توان شامل حسابرسی صورت‌های مالی، حسابرسی رعایت، حسابرسی عملیاتی، حسابرسی داخلی، حسابرسی قانونی، حسابرسی مالیاتی، حسابرسی بیمه و سایر انواع دانست. در ادامه هر کدام را توضیح خواهیم داد:

🔹حسابرسی صورت‌های مالی (مالی)

این نوع حسابرسی با هدف اینکه آیا صورت‌های مالی از هر نظر، طبق استانداردهای حسابداری و منصفانه تهیه شده‌اند یا نه، انجام می‌شود. اجرا کننده این نوع ، حسابرس مستقل یا موسسات حسابرسی دارای مجوز هستند. برای مثال حسابرسی سالانه شرکت سهامی از همین مدل است. مزیت آن در ایران این است که باعث افزایش اعتبار نزد بانک‌ها شده و برای شرکت‌های بورسی الزام‌آور است.

🔹حسابرسی رعایت

با هدف ارزیابی مستقل انطباق فعالیت‌ها و معاملات مالی با قوانین، مقررات و قراردادهای مشخص انجام می‌شود. انجام‌دهنده آن حسابرس مستقل یا نهادهای نظارتی مثل دیوان محاسبات هستند. برای مثال بررسی رعایت قوانین مناقصات توسط یک سازمان دولتی از این نوع است. مزیت انجام آن در ایران این است که باعث پیشگیری از تخلفات در بخش دولتی و عمومی می‌شود.

🔹حسابرسی عملیاتی

این نوع حسابرسی با هدف ارزیابی نظام‌مند صرفه اقتصادی، کارایی و اثربخشی عملیاتی سازمان انجام می‌گیرد که در نهایت منجر به ارائه پیشنهاد و نه صرفا گزارش به مدیران می‌شود. حسابرس داخلی یا مشاوران مستقل مجریان انجام آن هستند. برای مثال ارزیابی فرایند تدارکات یک کارخانه و ارائه راهکاری برای کاهش هزینه، از نوع حسابرس عملیاتی است. مزیت انجام آن در ایران این است که به شرکت‌های دولتی و خصوصی کمک می‌کند تا هزینه‌های اتلاف منابع خود را کاهش دهند.

🔹حسابرسی داخلی

ارزیابی مستقل درون سازمانی برای بهبود کنترل‌های داخلی و مدیریت ریسک، به وسیله حسابرسی داخلی انجام می‌شود. مجریان آن حسابرسان داخلی سازمان بوده و هدف‌شان کمک به مدیریت جهت دستیابی به اهداف سازمان است. برای مثال بررسی اثربخشی کنترل‌های مالی یک بانک خصوصی یا دولتی از این نوع حسابرسی محسوب می‌شود. مزیت آن در ایران این است که ابزار کلیدی حاکمیت شرکتی محسوب شده و برای شرکت‌های بورسی الزامی است.

🔹حسابرسی قانونی

با هدف کشف تقلب و اشتباه جهت ارائه شواهد به مراجع قضایی انجام می‌شود. مجریان آن حسابرسان متخصص و دارای مجوز قانونی هستند. برای مثال بررسی حساب‌های یک شرکت مشکوک به اختلاس از این دست حسابرسی محسوب می‌شود. مزیت آن در ایران این است که از آن برای دعاوی حقوقی استفاده می‌شود.

🔹حسابرسی مالیاتی

جهت رسیدگی به دفاتر و اسناد با هدف تعیین درآمد مشمول مالیات انجام می‌شود. انجام آن طبق قانون مالیات‌های مستقیم ضروری بوده و مجریان آن طبق ماده 272 قانون، ماموران سازمان مالیاتی یا حسابرسان رسمی هستند. برای مثال حسابرسی مالیاتی یک شرکت تولیدی توسط حسابرسان رسمی، حسابرسی مالیاتی محسوب می‌شود. مزیت آن در ایران این است که می‌تواند مبنای صدور برگ تشخیص باشد. شناخت قوانین مالیات برای انجام حسابرسی مالیاتی بسیار ضروری است.

🔹حسابرسی بیمه

با هدف بررسی دفاتر قانونی کارفرما برای احراز صحت لیست و پرداخت حق بیمه انجام می‌شود. مجری آن، موسسه حسابرسی سازمان تامین اجتماعی است. برای مثال بازرسی دفاتر یک شرکت پیمانکاری برای تطبیق با لیست بیمه، نوعی حسابرسی بیمه محسوب می‌شود.  مزیت انجام آن در ایران نیز طبق ماده 47 قانون تامین اجتماعی، کاهش ریسک جریمه است.

علاوه بر این، سایر انواع مثل حسابرسی مدیریت عملکرد و حسابرسی سیستم‌های اطلاعاتی هم داریم که جزو موارد خاص و تخصصی هستند.

جدول مقایسه انواع حسابرسی

انواع حسابرس

در ادامه با انواع حسابرس آشنا می‌شویم:

🔹حسابرس مستقل یا خارجی

هر فرد یا موسسه‌ای که خارج از سازمان بوده و با بستن قراردادهای رسمی، به طور مستقل، صورت‌های مالی را بررسی و درباره درستی آنها اظهار نظر کند، حسابرس مستقل محسوب می‌شود. گزارش حسابرسان مستقل به سهامداران و ذی‌نفعان بیرون از شرکت داده می‌شود.

🔹حسابرس داخلی

حسابرس داخلی کارمند خود سازمان است و به صورت مستمر کنترل‌های داخلی، مدیریت ریسک و کارایی عملیات سازمان را بررسی کرده و به مدیر ارشد یا هیئت مدیره گزارش می‌دهد. چگونگی انجام کنترل داخلی برای حسابرس داخلی جزو ضروریات محسوب می‌شود.

🔹حسابرس دولتی

حسابرسی که در نهادهای نظارتی و دولتی مثل دیوان محاسبات یا سازمان امور مالیاتی مشغول به کار بوده و وظیفه او بررسی و حسابرسی نحوه مصرف بودجه و اموال عمومی و انطباق دستگاه‌های اجرایی با قوانین است. گزارش حسابرس دولتی عموما به نهادهای قانونی داده می‌شود.

تفاوت حسابداری و حسابرسی

تفاوت حسابداری و حسابرسی به زبان ساده در این است که حسابدار کارش ثبت و گزارش است و حسابرس بررسی این ثبت‌ها و اظهارنظر درباره آنها. به بیان دیگر کار حسابدار مانند کسی است که خانه‌ای ساخته و کار حسابرس مانند بازرسی است که صحت ساخت را بررسی می‌کند. در جدول زیر مقایسه کلی‌تری میان حسابداری و حسابرسی انجام داده‌ایم که توجه به آن خالی از لطف نیست:

فرآیند حسابرسی چگونه انجام می‌شود؟

برای اینکه به صورت دقیق بدانیم حسابرسی چیست لازم است که با تمام مراحل این فرایند که در زیر آورده شده آشنا شویم. توجه داشته باشید که شناخت نرم‌افزارهای حسابداری برای انجام هر کدام از این مراحل از اهیمت زیادی برخوردار است:

🔹مرحله اول: برنامه‌ریزی و درک کسب و کار: در مرحله اول لازم است که نوع فعالیت، صنعت و محیط کنترل‌های واحد مورد رسیدگی دقیق شناخته شود. با این کار ماهیت، زمان‌بندی و میزان رسیدگی به هر بخش نیز مشخص شود.

🔹مرحله دوم: ارزیابی کنترل‌های داخلی: در مرحله بعد باید طراحی و اجرای کنترل‌های داخلی مرتبط با گزارشگری مالی برای تعیین رویکرد حسابرسی بررسی شود.

🔹مرحله سوم: جمع‌آوری شواهد: در این مرحله آزمون‌های کنترل و رسیدگی‌های محتوایی مثل دریافت تاییدیه، مشاهده، بازرسی، محاسبه مجدد و تحلیل نسبت‌ها انجام می‌شود.

🔹مرحله چهارم: ارزیابی یافته‌ها: بعد از جمع‌آوری شواهد، نوبت به تحلیل آنها و مقایسه‌شان براساس معیارهای از پیش تعیین شده مثل استانداردهای حسابداری می‌رسد. در این مرحله هرگونه خطایی شناسایی می‌شود.

🔹مرحله پنجم: تهیه گزارش و اظهارنظر: در نهایت نوبت به تدوین گزارش حسابرسی و ارائه نظر حرفه‌ای درباره صورت‌های مالی می‌رسد.

جالب است بدانید که سه نوع اظهارنظر پیش روی حسابرس وجود دارد که در جدول زیر آنها را آورده‌ایم: (این دسته‌بندی همسو با استانداردهای بین‌المللی و براساس استانداردهای حسابرسی ایران انجام شده است)

به بیان ساده در صورت نبود مشکل، اظهارنظر مقبول را خواهیم داشت. اما اگر مشکل جدی، ولی محدود باشد، نوع اظهارنظر مشروط، اگر جدی و همه‌گیر باشد، مردود و اگر شواهد کافی نباشد، با عدم اظهارنظر روبه‌رو هستیم.

استانداردهای حسابرسی

استانداردهای حسابرسی به سه دسته عمومی، عملیات و گزارشگری تقسیم می‌شوند:

🔹استانداردهای عمومی

این استانداردها پیش‌نیاز هرگونه حسابرسی هستند و به ویژگی‌های شخصی و حرفه‌ای حسابرس مربوط می‌شوند. این ویژگی‌های شخصی و حرفه‌ای شامل صلاحیت و آموزش حرفه‌ای، استقلال و بی‌طرفی و رعایت آیین رفتار حرفه‌ای می‌شوند.

🔹استانداردهای عملیات یا رسیدگی

این استانداردها حاکم بر فرایند اجرای حسابرسی از برنامه‌ریزی تا جمع‌آوری شواهد بوده و پیروی از آنها برای کشف شواهد حسابرسی کافی و مناسب، به منظور جلوگیری از خطا در اظهارنظر حسابداری ضروری است. این استانداردها الزاماتی درباره برنامه‌ریزی، شناخت واحد مورد رسیدگی، ارزیابی ریسک‌ها و اجرای روش‌های رسیدگی، پیش روی حسابرس می‌گذارند.

🔹استانداردهای گزارشگری

تعیین شکل و محتوای نهایی گزارش حسابرسی، توسط استانداردهای گزارشگری انجام می‌شود. براساس استانداردهای گزارشگری 700 و 705، حسابرس باید مشخص کند که آیا صورت‌های مالی از تمام جنبه‌های طبق چهارچوب گزارشگری مالی تهیه شده‌اند یا نه.

استانداردهای حسابرسی ایران توسط سازمان حسابرسی تدوین می‌شود. این استانداردها در اصل نسخه‌های بومی‌سازی شده استانداردهای بین‌المللی حسابرسی (ISA) هستند.

وظایف و مهارت‌های حسابرس

وظایف حسابرس شامل بررسی اسناد و صورت‌های مالی، ارزیابی کنترل‌های داخلی، شناسایی و ارزیابی ریسک و تهیه گزارش و اظهار نظر است. هر کدام را به صورت خلاصه در ادامه توضیح داده‌ایم:

🔹بررسی اسناد و صورت‌های مالی: برای کسب اطمینان از نبود تخلف و تقلب‌های مالی در صورت‌های مالی انجام می‌شود.

🔹ارزیابی کنترل‌های داخلی: شامل طراحی روش‌های مناسب برای شناخت کنترل‌های مرتبط با حسابرسی است.

🔹شناسایی و ارزیابی ریسک: به منظور مشخص کردن خطرهای تحریف و طراحی روش‌های حسابرسی مناسب در برخورد با آنها انجام می‌شود.

🔹تهیه گزارش و اظهارنظر: شامل صدور گزارش حسابرسی حاوی نظر حرفه‌ای درباره صورت‌های مالی می‌شود.

از جمله مهارت‌های ضروری برای ورود به کار حسابرسی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

🔹دانش تخصصی: شامل دانش حسابداری، حسابرسی و شناخت استانداردهای مربوطه
🔹تحلیل داده و نرم‌افزار: به منظور توانایی کار با داده‌ها و نرم‌افزارهای حسابداری
🔹مهارت ارتباطی: شامل توانایی نوشتن گزارش شفاف و برقراری تعامل حرفه‌ای با مدیریت
🔹بی‌طرفی و اخلاق حرفه‌ای: رعایت اصولی مثل صداقت، استقلال، بی طرفی و رازداری

مسیر شغلی که پیش روی متقاضیان وجود دارد شامل اخذ مدرک کارشناسی در رشته حسابداری (یا رشته‌های مرتبط)، قبولی در آزمون جامع حسابداران رسمی (برای گرفتن عنوان حسابرس رسمی) و داشتن سه سال سابقه کار است. برای تبدیل شدن به حسابرس داخلی نیز گرفتن گواهی‌هایی مثل CIA که بین‌المللی است بسیار کمک‌کننده خواهد بود. روند ارتقا نیز اینگونه است که کار حسابرسان ابتدا با عنوان کمک حسابرس آغاز شده، سپس به حسابرس ارتقا یافته، بعد حسابرس ارشد، سپس سرپرست و درنهایت مدیر و شریک موسسه.

چه کسب‌وکارهایی به حسابرسی نیاز دارند؟

کسب‌وکارهایی که به حسابرسی نیاز دارند (از دو مسیر الزام قانونی و نیاز عملیاتی) را می‌توان در دسته‌های زیر قرار داد:

شرکت‌های بورسی و سهامی عام (الزامی): همه شرکت‌های پذیرفته شده در بورس و شرکت‌های سهامی عام الزام قانونی برای حسابرسی صورت‌های مالی دارند.

شرکت‌هایی که وام بانکی یا سرمایه‌گذار دارند: طبق مصوبه بانک مرکزی، اعطای تسهیلات بالای 10 میلیارد تومان منوط به ارائه صورت‌های مالی حسابرسی شده است. همچنین برای جلب اعتماد سرمایه‌گذاران، لازم است که گزارش صورت‌های مالی حسابرسی شده ارائه شود.

کسب‌وکارهای در حال رشد یا ادغام: هنگامی که فرایند ادغام، تجدید ساختار یا جذب سرمایه رخ می‌دهد، لازم است که حسابرس مستقل تصویری شفاف و قابل اتکا از وضعیت مالی شرکت ارائه دهد.

شرکت‌های با ریسک بالای تقلب یا پیچیدگی مالیاتی: شرکت‌هایی که فروش سلانه بیش از 500 میلیارد ریال دارند یا جمع دارایی آنها بیش از 800 میلیارد ریال باشد، مکلف به ارائه صورت‌های مالی حسابرسی شده همراه با اظهارنامه مالیاتی هستند. در صورت عدم انجام اینکار، باید 20 درصد مالیات سالانه جریمه پرداخت کنند.

با بررسی چک لیست زیر می‌توانید دریابید که شرکت برای حسابرسی آماده است یا نه:

🔹آگهی ثبت و تغییرات شرکت و اساسنامه به‌روز
🔹صورت‌های مالی سال قبل (ترازنامه، سود و زیان، گردش حساب‌ها)
🔹دفاتر قانونی پلمپ‌شده (روزنامه و کل)
🔹اظهارنامه مالیاتی سال مورد رسیدگی و سال قبل
🔹برگ تشخیص و قطعی مالیات سه سال گذشته
🔹لیست حقوق و دستمزد و قبوض پرداخت مالیات حقوق
🔹قبوض پرداخت حق بیمه تأمین اجتماعی
🔹صورت‌های مغایرت بانکی و پرینت حساب‌های بانکی
🔹قراردادهای تسهیلات دریافتی و قراردادهای مهم سال
🔹صورت ریز دارایی‌ها و جدول استهلاک
🔹گزارش انبارگردانی و صورت گردش موجودی کالا
🔹لیست معاملات فصلی ارسالی به سازمان مالیاتی

در کل اگر شرکت شما در بورس است، وام کلان می‌گیرد یا از یک سری آستانه مالیاتی مشخص عبور کرده، لازم است حسابرسی انجام دهید. برای دانلود چک لیست آمادگی حسابرسی می‌توانید روی لینک بزنید.

📘ثبت‌نام کنید: دوره حسابداری حقوق و دستمزد

ارتباط حسابرسی با قوانین و سیستم‌های ایران

حسابرسی با هر کدام از قوانین و سیستم‌های ایران ارتباط قانونی و سازمانی دارد. در ادامه هر کدام از این ارتباطات با سامانه مودیان، مالیات، بیمه تامین اجتماعی و بوس و اوراق بهادر  را توضیح خواهیم داد:

🔹سامانه مودیان و صورت حساب الکترونیکی: سامانه مودیان یک سامانه برای ثبت الکترونیکی صورت حساب‌ها، داده‌های مالیاتی و پیش‌بینی مالیات براساس آنهاست. ارتباط مستقیم حسابرسی و سامانه مودیان در قسمت حسابرسی سیستم قرار دارد. براساس ماده 19 قانون پایانه‌های فروشگاهی، اظهارنامه کسانی که اطلاعات خود را مطابق سامانه مودیان ارائه کرده‌اند، در صورت انطباق با پایگاه داده سازمان، بدون رسیدگی پذیرفته می‌شود. اگر هزینه‌ای در صورت‌حساب الکترونیکی خریدار ثبت شده و در کارپوشه خریدار مورد تایید قرار گیرد و از طرفی فاقد مدارک لازم است، نمی‌توان این هزینه را در حسابرسی مالیاتی رد کرد و نادیده گرفت.

🔹حسابرسی مالیاتی و ارزش افزوده: جدیدا حسابرسی مالیاتی در ایران به شکل سیستمی ارتقا پیدا کرده است. براساس بخشنامه 1405، حکم ماده 30 آیین‌نامه ماده 219 ق.م.م، محاسبه درآمد مشمول یا اعتبارات ارزش افزوده، علاوه بر حسابرسی سیستمی، در حسابرسی‌های غیرسیستمی نیز جاری است. برای همین شفافیت بیشتر فرایند حسابرسی جزو ضرورت‌های سازمان مالیاتی است.

🔹حسابرسی بیمه تامین اجتماعی: از ابتدای شهریور 1405، اجرای ماده 47 قانون تامین اجتماعی به سامانه هوشمند بازرسی دفاتر قانونی ابلاغ شده است و مطابق آن کارفرمایان باید اطلاعات و مستندات مورد نیاز را از طریق سامانه خدمات غیر حضوری تامین اجتماعی تکمیل و بارگذاری کنند. این تغییرات حکایت از مکانیزه شدن فرایند درخواست و رسیدگی توسط هوش مصنوعی دارد.

🔹الزامات سازمان بورس و اوراق بهادار: موسسات حسابرسی معتمد سازمان بورس مکلف‌اند که در گزارش حسابرسی خود، درباره سه موضوع به طور صریح اظهار نظر کنند:

رعایت استانداردهای حسابداری، عدم رعایت ضوابط و مقررات سازمان بورس و عدم رعایت قوانین تجاری، مالیاتی و سایر قوانین مرتبط. همچنین تکمیل کلیه چک لیست‌های رعایت مقررات سازمان بورس برای کلیه شرکت‌های ثبت شده نزد سازمان، توسط موسسات حسابرسی معتمد الزامی است.

سوالات متداول

1️⃣به زبان ساده حسابرسی چیست؟
به بیان ساده، حسابرسی فرایندی نظام‌مند و بی طرفانه از جمع‌آوری شواهد و اظهارنظر درباره درستی صورت‌های مالی به منظور افزایش اعتبار شرکت نزد ذی نفعان آن است.

2️⃣تفاوت حسابرسی داخلی و مستقل چیست؟
حسابرسی داخلی توسط یکی از کارمندهای حسابداری شرکت انجام می‌شود که هدف آن کشف نقص‌ها و بهبود کارایی شرکت است. در حالی که حسابرسی مستقل توسط یک حسابدار یا سازمان حسابرسی خارج از شرکت انجام می‌گیرد و با هدف تهیه گزارش‌های شفاف مالی از عملکرد مالی شرکت انجام می‌شود.

3️⃣آیا همه شرکت‌ها ملزم به حسابرسی هستند؟
خیر، اما بر اساس ماده ۲۷۲ ق.م.م، شرکت‌هایی که فروش سالانه آن‌ها بیش از ۵۰ میلیارد تومان یا دارایی‌شان بیش از ۸۰ میلیارد تومان باشد، مکلف به ارائه صورت‌های مالی حسابرسی‌شده هستند.

4️⃣هزینه حسابرسی چقدر است؟
براساس نوع فعالیت کسب و کار، ابعاد آن، حجم و پیچیدگی کار، هزینه حسابرسی برای شرکت‌های مختلف متفاوت است.

5️⃣حسابرسی چند وقت یک‌بار انجام می‌شود؟
معمولا به صورت سالانه و در پایان سال مالی مگر اینکه فرایند ادغام یا توسعه رخ دهد.

6️⃣آیا حسابدار می‌تواند حسابرسی کند؟
اگر حسابدار متعلق به خود شرکت باشد، به خاطر ممنوعیت ارائه همزمان خدمات حسابداری و حسابرسی به یک واحد، نمی‌تواند این کار را انجام دهد.

7️⃣اظهارنظر حسابرس مشروط به چه معناست؟
یعنی حسابرس معتقد است صورت‌های مالی به‌جز در یک مورد خاص (بااهمیت، اما غیرفراگیر)، در سایر جنبه‌ها به‌طور منصفانه ارائه شده‌اند.

8️⃣حسابرسی عملیاتی چه تفاوتی با حسابرسی مالی دارد؟
حسابرسی مالی به درستی صورت‌های مالی شرکت می‌پردازد، در حالی که حسابرسی عملیاتی به دنبال ارزیابی کارایی و اثربخشی عملیات و ارائه پیشنهاداتی برای بهبود آن است.

جمع‌بندی

در این مقاله به این سوال پاسخ دادیم که حسابرسی چیست و چه الزامات و فوایدی دارد. دریافتیم که حسابرسی یک ابزار برای اطمینان از صحت سازوکار مالی شرکت جهت ارائه گزارش شفاف یا بهبود عملیات است، نه فقط یک الزام قانونی که باید توسط شرکت‌ها انجام شود. گفتیم که برای هر نوع کسب و کاری چه نوع حسابرسی مناسب است و چه فوایدی دارد. همچنین یک چک لیست آمادگی حسابرسی در اختیارتان قرار دادیم تا دریابید که چه زمانی باید برای اینکار اقدام کنید. در پایان از گرفتن مشاوره رایگان و پرسیدن سوالاتی که در این مقاله به آنها اشاره نشد غافل نشوید.